MENU
z ostatniej chwili..
[ kontakt z nami ]

Nasze adresy na które możecie do nas pisać,przesyłać swoje wspomnienia,opowieści o miłości i dawnych zwiazkach,propozycje co chcielibyście znależc na stronie.Będzie nam miło jak wpiszecie sie do księgi gości.A jeśli podacie swojego maila,chętnie wam odpowiemy.

swiesia@gmail.com

mishablu@outlook.com

 

[ twórca serwisu]
      | modyf: Wiesia 2007-12-10, 21:40 | 6755 odsłon ~ komentarzy 0
serwiszglossie

 
Moja pierwsza podróż do Australii

 W roku 1985, w drugiej jego połowie  dostałem okazję do zwiedzenia piątego kontynentu  naszego globu. Dostałem od mojej ciotki  (S.P.) ( siostry mego ojca) bilet lotniczy na uroczystości rodzinne które odbyłz się w Melbernie. Przelot  miał się odbyć EL-ALem z Tel –Awiwu do Rzymu i dalej Olimpikiem do Melbernu przez  Singapur. Okazało się ze już z samego początku zaczęło się z lewej nogi. W dniu wylotu ogłoszono strajk w towarzystwie Olimpic i straciłem jeden dzień. W następnym dniu wyleciałem do Rzymu a tam złapałem samolot australijskich linii lotniczych "Quontas". Wspaniała obsługa i poprostu niesamowity komfort. Lot do Rzymu był nocny. Z dość ciepłego Tel – Avivu w środku nocy wylądowałem w zimowym europejskim mieście z temperaturą  -5 st. Celsjusza. O piątej nad ranem  wylecieliśmy z Rzymu i po ośmiu godzinach przelotu wylądowaliśmy w Bombaju. Było już polódnie. Następne lądowanie było po 8 godzinach w Singapurze i w końcu jeszcze po 8 godzinach przelotu wylądowaliśmy w Melbern. Jedną z najciekawszych wycieczek była wycieczka do odbudowanej wioski która wygląda tak jak przed 100 lat ze wszystkimi szczegółami z tamtych odległych czasów.

 

 Na zdjęciu widzimy centrum handlowe. 

W wiosce istniały kopalnie złota i nad rzeczka z piasków myli złoto tak jak idać na zdjęciu.

v /> v /> 

 

 Mycie złota

 Wszyscy mieszkańce wioski byli ubrani tak jak przed laty i wszystko co było związane z oświatą, wyrobami rolniczymi, przemysłem. W szkole ławki, tablice jak z przed 100 latami. Był też warsztat do wyrobów naczyń glinianych i każdy mógł sam się przekonać jak można robić  gliniane garnki.

 

     Zdjęcia z pobytu w ogrodzie zoologicznym

Emmo (struś Australiiski)

 

W towarzystwie małpki

 Wełobi (rodzaj kangura)

 

------------------------


MORZE MARTWE

Nazywam się Michał i od prawie pół stulecia mieszkam na tak zwanej Swiętej Ziemi.
Kraj ten jest bardzo ciekawy, różnorodny, z mieszkańcami którzy posługują się prawie wszystkimi językami świata. Znajdują się tu bardzo ciekawe miesca. Jedno z takich ciekawszych miesc, o którym chcę Wam opowiedzieć leży w zachodniej częsci kraju, przy granicy jordańskiej,z tym państwem mamy wspólną granicę. Miejsce to nazywa się doliną Morza Martwego. Dlaczego morze jast martwe i od czego to pochodzi?. Dolina tak powstała widocznie w czasie kataklizmu przesuwania sie dwóch płyt ziemskich z ponad dwa miliony lat temu. Trzeba pamiętać że kula ziemska wewnątrz jest zbudowana z płyt które powoli przesuwają się powodując na powierzchni powstanie gór, dolin, trzęsienia ziemi i wułkany.. W czasie takiego kataklizmu powstała dolina którą zalała woda. Tak postało to morze. Kiedyś ono było bardzo duże, bo dzisiaj można widzieć ostatki dna morskiego bardzo daleko i wysoko od dzisiejszego poziomu morza. To, co dzisiaj nazywane jest morzem to pozostałości tamtego morza. Jest to najniższy punkt na całym świecie i leży około 400  st1 />metrów poniżej poziomu morskiego. Woda w nim tak zasolona, że w morzu nie ma żadnego życia ,dlatego nazywa się "martwym". Jezioro to, nie ma właściwie dopływu(jedyny dopływ pochodzi z Jordanu kiedy śluzy w Tyberjadzie są otwarte) i odpływu, jest, jak już zaznaczyłem,
bardzo zasolone, średnio zasolenie dochodzi do 26% a na głębokości około 50 metrów do 35%. (Średnie zasolenie oceanów to 3,7%)Dlatego to miejsce ma parę imion: Morze Martwe, Morze Solone, Morze Śmierci. Posiada ono wielkie zasoby minerałów które są wykorzystywane w lecznictwie chorób skórnych i wyrobów kosmetycznych ( fabryka kosmetyków "AHAVA", co oznaczy w języku hebrajskim "miłość" .Powierzchnia morza wynosi około 1000 kilometrów kwadratowych a głębokość maksymalna w północnej części dochodzi do około 400 metrów. W południowej części głębokość dochodzi do 6 metrów. Ponieważ poziom morza jest tak nisko od poziomu morskiego, -400 metrowa, dodatkowa warstwa powietrza powoduje dodatkową filtrację promieni słonecznych, dlatego słońce jest mniej szkodliwe dla zdrowia. Po zatym przy wschodnie słońca można zobaczyć ciekawe zjawisko, promienie słoneczne skupiają się w postaci kuli ( załączone zdjęcie). Powietrze w okolicy Morza jest nasycone bromem i innymi pierwiastkami które parują z jeziora i

one to powodują że człowiek znajdujący się w tej atmosferze czuje się odprężony. Są też duże osady czarnego błota nasycone minerałami i źródła siarczane .Zalecane przez lekarzy są kąpiele siarczane i okłady z błota jako zabiegi lecznicze leczące różne choroby skórne. W południowej części Morza Martwego zbudowano fabrykę która wykorzystuje bogactwa morskie jak : potas, sól, brom, magnezjum, kalcjum, siarkę i t.d. Istnieje bardzo rozwinięta turystyka w celach leczniczych. Istnieje również cudowny rejon hoteli i handlu dostarczający rozrywki a sklepy kosmetyczne są pełne rużnego rodzaju wyrobów kosmetycznych. Warto zwiedzić ten zakątek świata.Zapraszam serdecznie.

Michał Blumenkranz

 

 

 

QUMERAN

Jak już zaznaczyłem w mojej poprzedniej korespondencji o Morzu Martwym że ono leży na głębokości około -400 metrów poniżej poziomu morskiego i na Syryjsko - Afrykańskim przełomie geofizycznym, wzdłuż doliny ciągnącej się na połnocy od Jeziora Kineretu a na połódniu do Morza Czerwonego. W tamtych latach z jednej strony, wschodniej zamieszkały koczownicze plemiona Beduinskie , Arabskie a na zachodie mieskali plemiona Jehudyjskie. Beduini zajmowali się hodowlą owiec i kóz.

I tak pewnego dnia (opowiadają) jesienią 1946 roku trzech młodzieńców z rodziny Beduinskiej pod nazwą "Hatamra" paśli swe owce i kozy w okolicy grotów qumerandskich. Jeden z szynów plemienia, Machmud A-Diw z kuzynem Abda Lu-Ez zauważyli że brakuje im jedna koza. Zaczęli ją szujać i znaleźli mały otwor w grocie. Myśląc ze koza mogła tam wejść do groty, zaczęli żucać do wnętrza kamienie chcąc w ten sposób wygnać kozę z groty. Tymczasem uszłyszeli odgłos tłuczących się glinianych dzbankówe.
Rozszeżyli otwór i weszli do środka z myślą że znajdę tam skarb.Machmud zaczął rozbijać dzban za dzbanem i żadnego skarbu nie znalazł. Jedyna rzecz która została znaleziona to kawałki skór które wrioł ze sobą aby zrobić z nich paski do sandałów.Chłopcy wzięli te skury do krewnego szewca, który mieszkał w Bet - Lechem. Krewny, jednocześnie był też handlażem zabytków. Oglądając te skury doszedł do wniosku ze posiada w ręku skarb. Szewc wytłumaczył Machmutowi ze skury są za stare i nie da się z nich nic zrobić. I pomyślał że te pisma są zabytkowe i można na nich dobrze zarobić. Następnie namówił dzieci żeby mu pokazali to miejsce w któryn znaleźli te "skóry". Szewc - handlaż był cyłonkiem katolickiej gminy syryjskiej, zwrucił się do swego przełożonego kościelnego Metropolita Etnasius Izjas Samuel. Okazało się że byli to trzy osobne wersety : "Izajasza B", "Dzienkczynny" i dodatek zewnętrzny "Księgi Rodzajów",
Ten właśnie handlaż pośredniczył między beduinami i swym kościelnym rzełożonym Metropolitem Etnasius Izjasz Samuel w kupnie tych trzech znalezionych zwojów i było to już latem 1947 roku. Metropolita w swoim czasie pokazał te zwoje kilku znajomym naukowcom katolikom i żydowskim i wszyscy oni byli przekonani że nie są stare zwoje tylko pochodzą z okresu średniowiecza.Między innymi był tam też holenderski uczony Wan der Floch, który puźniej stał sie zapalonym badaczem tych zwoi. Jesienią tego roku wrucił, żydowski uczony profesor Sukienik z rocznego urlopu w Stanach Zjednoczonych i dowiedział sie od swego armiańskiego kolegi o znalezionych hebrajskich rękopisach i w ten dzień 29 listopada pojechał do Bet - Lechemu i odkupił dwa zwoje, a dwa miesiące puźniej odkupił i następny trzeci zwój. I zaczął pracować nad nimi.
Dopiero potem stwierdził ich wartość zabytkową i historyczną. Pod koniec tego dnia w którym odkupił te zwoje i kiedy zaczął je odczytywać zrozumiał jaką cenną wartość one przedstawiały sobą dla narodu żydowskieko i całego świata cheścianskiego.
Po śmieci profesora Sukinnika jego synowi znanego archeolaga Igal Jadinu udało się okupić, znajdujaczch się już w Stanch Zjednoczonych jeszcze 70 zwojów i sprowadzić je do Izraela do Domu Ksiąg w Narodowym Muzeum w Jerozolimie.
Te wykopaliska, wedłóg archeologów i badaczy tych pisem pochodzą z okresu miej więcej z 132 roku przed naszą erą.Te rękopisy są najwczesniejsze które kiedy kolwiek znaleziono i pochodzą od mieszkańców Hirbet Qumeran. Osiedle prawdopodobnie zostało założone w czasie królowania Horkienusa Yohanana po Haszmonaimskim powstaniu.

 



 



Dlaczego wogóle zwoje znaleźli się w grotach. Otóż według wiary Yhudejskiej co dotzczy wszelkich uszkodzonych Pisem Swiętych, strony błędnie napisane podlegające zniszczeniu nie mogą być ani spalone lub wyżucone albo zakopane, należy im wyprawić pogrzeb. Tak więc one zostały ułożone w dzbanach glinianych i pogrzebane w grotach. Odnaleźli tam ponad 700 odcinków rużnych wersetów z Księg Swiętych. Groty były dla nich niby cmentarzem.
(korespondencja została napisana na podstawie artykółu ogłoszonego przez Magen Broszi).

 

 

 

Opowiadanie o Sodomie i Gomorze i żonie Lotta.

Czy znacie to opowiadanie które odegrało się przed potopem opowiadanym w Biblii.

Opowiadają że na wschodnim wybrzeżu Morza Martwego istniały 2 bardzo

rozwinięte miasta Sodoma i Gomora które Bóg zniszczył.

A to było tak.

W tych miastach osiedlili się między innymi wojownicze plemiona które napadali i

grabili mienie innych plemion i prowadzili rozpustne życie, hulanki, rozpusta,

zabawy.

Bóg widząc to postanowił zniszczyć te miasta przy pomocy ognia(deszcz meteorytów).

Wezwał do siebie znaną osobę tego miasta którą był Noe. Noe prosił Boga aby nie niszczył miasta. Bóg polecił Mu sprowadzić 100 pobożnych mędrców.

Noe wrócił do miasta i zaczął szukać 100 mędrców a nie znalazłszy takich wrócił do Boga i oznajmił ze taką liczbę nie znalazł. Noe nadal prosił o przebaczenie.

Bóg zniżył cenę i zgodził się na 10. Noe i takiej liczby nie znalazł. Bóg powtórnie powiedział żeby znalazł chociaż jednego. Noe sprowadził swego krewnego Lotta z żoną.

Bóg się zgodził pod jednym warunkiem ze kiedy porzucą miasto nie wolno im się odwracać i zobaczyć co się dzieje ż miastem.

Noe ż rodziną i Lott z żoną oddalili się od miasta. Zona lotta nie wytrzymała przysięgi danej Bogu i z ciekawości odwróciła się aby zobaczyć co się dzieje i w tej że chwili Bóg obrócił ją w słup soli.

I po dzisiejszy dzień stoi ona jako slup soli na górze Sedom. Tak jaką ją widzicie.

Michał

 

Sodoma i Gomora

 

Na podstawie encyklpedji Wikipedja

 

.

Sodoma i Gomora - według Biblii miasta położone w dolinie Siddim, które Bóg zniszczył deszczem siarki i ognia z nieba (1851 p.n.e. wg. tradycyjnej chronologii biblijnej) wraz z całą okolicą, wszystkimi jej mieszkańcami, a także roślinnością. Z zagłady ocaleli jedynie Noaha z rodziną i Lota oraz jego córki. Przyczyną zagłady Sodomy i Gomory były niegodziwości i nieokiełznana rozpusta ich mieszkańców oraz przejawiany przez nich cyniczny brak szacunku i pogarda dla prawa i autorytetów, a w szczególności wobec Boga. Ultimatum ocalenia miasta przez Boga było znalezienie dziesięciu sprawiedliwych mieszkańców, co skończyło się niepowodzeniem.

Współcześni archeolodzy umieszczają Sodomę i Gomorę bądź to na dnie Morza Martwego, bądź utożsamiają je z ruinami miast występującymi na wschodnim (jordańskim) wybrzeżu tego morza.

W Państwie Izrael znajduje się nowoczesne miasto przemysłowe o nazwie Sodom.

 


Artystyczne Wyobrażenie zniszczenia Sodomy i Gomory na obrazie "Lot i jega córki"

autorstwa Luccasa von Leydena

 


 Zniszczenie Sodomy i Gomory, wedlóg John Martin, 1832

 

Petra (Jordania)

Z Wikipedii

 

Petra (z gr. πέτρα "petra", skała; Arabski: البتراء, al-Bitrā) to obecnie ruiny miasta Nabatejczyków, znajdujące się w południowo-zachodniej Jordanii. Położona jest w skalnej dolinie, do której prowadzi jedna wąska droga wśród skał – wąwóz As-Sik. Petra słynie z licznych budowli wykutych w skałach. W czasach antycznych, w okresie od III w. p.n.e. do I w. n.e., miasto przeżywało czasy swojej świetności, będąc stolicą królestwa Nabatejczyków. Sami Nabatejczycy zwali Petrę Rqm (Rakmu), co oznacza "wielobarwna".

<scRIPT type=text/javascript> //

Położenie


 

 

Wejście do Petry

Petra leży w południowo-zachodniej części obecnej Jordanii. Położona jest na terenie wyżynnym, półpustynnym, wśród skał ciągnących się na odległość ok. 1,6 km ze wschodu na zachód i z północy na południe, będących zachodnią częścią masywu Dżabal asz-Szara. Dolinę Petry przecina koryto rzeki okresowej – Wadi Musa, której dopływy okalają płaskowyże, na których rozrosło się antyczne miasto Nabatejczyków. Okoliczne całoroczne strumienie wody zapewniały przeżycie tylko niewielkiemu osiedlu. Znaczny przyrost mieszkańców w czasie największego rozkwitu Petry, spowodował, że Nabatejczycy musieli rozbudować system wodociągów i cystern skalnych, by magazynować wodę dla wciąż rosnącej populacji. GPS 30°19′N, 35°29′E

Dzieje

Zanim w Petrze osiedlili się Nabatejczycy, miejsce to już od wczesnego paleolitu zamieszkiwały różne grupy myśliwych, zbieraczy i później koczowników. Ślady archeologiczne wskazują także na bardziej stałe osiedla w tym miejscu z okresu neolitycznego (ok. 9000 p.n.e.). Aż do podboju arabskiego dolina Petry regularnie zasiedlana była przez różne grupy nomadów.

Pierwsze znane nam wzmianki o zamieszkujących Petrę Nabatejczykach pochodzą z IV w. p.n.e., ale z pewnością byli oni tam już wcześniej – najprawdopodobniej od VI w. p.n.e., kiedy to wyparli stamtąd Edomitów. Od III w. p.n.e. rola miasta znacznie wzrosła, gdyż dzięki lokalizacji na skrzyżowaniu szlaków handlowych – z Indii do Egiptu oraz z południowej Arabii do Syrii – stało się ważnym węzłem komunikacyjnym i handlowym w tym regionie. Nabatejczycy z Petry czerpali zyski zarówno z zaopatrywania karawan w wodę i inne niezbędne środki w trakcie podróży, jak również z nakładanych na kupców różnych opłat i handlu towarami (np. srebrem, kadzidłem, mirrą, żelazem, miedzią, złotem, kością słoniową). Bezpieczne położenie miasta wśród skał to kolejny czynnik, który wpłynął na wzrost znaczenia Nabatejczyków i rozkwit Petry.

W okresie hellenistycznym, który dla Petry rozpoczął się odparciem wojsk Antygona Jednookiego w 321 r. p.n.e., Nabatejczycy zamieszkujący Petrę wiedli dość spokojne życie, skutecznie odpierając zakusy Ptolemeuszy i Seleucydów na swoją niezależność. Niewiele wiemy o tym okresie rozwoju skalnego miasta, jednakże to właśnie wtedy Petra stopniowo stawała się stałym osiedlem o charakterze miejskim. Coraz większa słabość imperiów hellenistycznych, sprzyjała rozwojowi Petry, która stała się ośrodkiem prężnej monarchii Nabatejczyków, stale rozszerzającej swe władanie kosztem upadających mocarstw - głównie seleucydzkiego.

 

Deir, czyli "Klasztor" - budowla podobna do Chazne, jednakże znacznie od niej większa.

 

Nie wiadomo czy Aleksander Janneusz, który w r. 90 p.n.e. zajął Edom i Moab, przejął kontrolę nad Petrą, być może tak, ale tylko nominalną, gdyż samo miasto było bardzo trudno podporządkować. Gdy w 64 p.n.e. na Bliskim Wschodzie zjawił się rzymski wódz Pompejusz Wielki, zaprowadzając nowe porządki polityczne w tym regionie, nie udało mu się narzucić panowania Nabatejczykom nie mówiąc już o zdobyciu Petry. W 62 p.n.e. przeciwko Petrze wyprawił się kwestor Pompejusza Marek Emiliusz Skaurus lecz wycofał się podobno po otrzymaniu łapówki 300 talentów. Nie udało się zdobyć Petry później ani królowi Judei, Herodowi Wielkiemu, próbującemu zdobyć Petrę razem z egipską królową Kleopatrą, ani też cesarzowi Oktawianowi Augustowi. Niemniej jednak, chociaż militarnie nie zdobyta, ani nie będąca tworem rzymskim, Petra czuła respekt przed Rzymem i swoimi siłami wspierała imperium (np. podczas tzw. wojny aleksandryjskiej w 47 r. p.n.e.). Dawało to władcom skalnego państwa status państwa klienckiego, cieszącego się jako sojusznik imperium znaczną dozą niezależności. Właśnie na ten okres przypada apogeum znaczenia i rozkwitu miasta, szczególnie za czasów panowania króla Aretasa IV (9 p.n.e.40 r. n.e.). Szacuje się, że liczba mieszkańców miasta wahała się wówczas w granicach 30-40 000.

Stan formalnego sojuszu i względnej niezależności Petry, trwał aż do czasów cesarza Trajana, który zajął miasto w 106 r., w rok po śmierci ostatniego jej władcy Rabela II i ustanowił w nim stolicę nowej prowincji rzymskiej – Arabii. W zasadzie aneksja Petry przez Rzym przeszła bez komplikacji i oporu ze strony miejscowej ludności. Był to jednak kres niezależnego królestwa Nabatejczyków. W dalszym ciągu jednak Petra była ważnym centrum handlowym w regionie, a podniesienie przez Trajana jej statusu z grodu – osiedla tubylczego do rangi miasta rzymskiego, w dużym stopniu przyczyniło się do jej rozwoju. W roku 130 zawitał tam cesarz Hadrian w ramach inspekcji wschodnich prowincji państwa, a także w celach turystycznych. Cesarz ten, lubiący odwiedzać ciekawe miejsca i skądinąd znany jako architekt z zamiłowania, przyczynił się do pewnej rozbudowy centrum miasta. W ramach Pax Romana Petra za czasów Antoninów i Sewerów przeżywała swój ekonomiczny i kulturowy renesans. Po soborze nicejskim w 325 r. w mieście zaczęło dominować chrześcijaństwo i tak było aż do najazdu arabskiego w VII w. W średniowieczu, w okresie wypraw krzyżowych, Petra była zajęta przez krzyżowców, którzy zbudowali tutaj dwie cytadele. Miasto zdobyte następnie przez Saladyna, zostało w znacznym stopniu zniszczone i popadło w ruinę, z której się już nie podniosło. W upadku Petry miały też swój udział klęski żywiołowe, a konkretnie trzęsienia ziemi z lat 110, 303, 363, 505 i 551. Szczególnie trzęsienie z 363 r. spowodowało wiele zniszczeń i przyczyniło się do znacznego wyludnienia miasta.

Od 1965 roku prowadzone są w mieście intensywne prace archeologiczne.

Architektura

 
Chazne - zwana przez Beduinów „Skarbcem Faraona” – wykuta w skale piętrowa budowla powstała ok. I-II w. n.e.

 


 

   Cmentarz -  groby

Brama rzymska

 

 

 

Petra nie od razu była miastem wykutym w skale. Pierwsi Nabatejczycy, którzy przybyli do tego miejsca mieszkali zazwyczaj w namiotach, które tworzyły dość luźne obozowisko wśród skał, oraz w naturalnych jaskiniach, których w dolinie Petry nigdy nie brakowało. Stopniowo, wraz ze zmianą trybu życia nowych mieszkańców z koczowniczego na osiadły, zaczęły wyłaniać się płaskie, białe budynki, jakich i dziś można wiele zobaczyć na terenie Jordanii. W okresie największego rozkwitu miasto przecinała jedna główna ulica (cardo maximus), wyłożona białym kamieniem i wiele jej bocznych odnóg. Na tarasach umiejscowione były trzy duże rynki otoczone sklepami i wreszcie, co jest najbardziej charakterystyczne w tym mieście, liczne budowle wykute w skałach – począwszy od świątyń i pałaców, a skończywszy na okazałych grobowcach. Nie brakło w Petrze również dużego teatru – jednej z najbardziej spektakularnych budowli tego miasta, świadczącej o rozwoju kulturalnym miasta.

Petra w dużym stopniu była osiedlem wykutym w skale, co już jest cechą oryginalną w stosunku do innych miast, ale jednocześnie pod wieloma względami przypominała inne miasta swojej epoki, takie jak np. Efez czy Cezarea Nadmorska. Sami Nabatejczycy, będąc do niedawna ludem koczowniczym, nie mieli tradycji budowniczych, co wymuszało na nich sięgnięcie po wzorce innych kultur. Dlatego charakterystyczną cechą architektury Petry jest skrzyżowanie stylów architektonicznych egipskich, syryjskich, greckich (przede wszystkim hellenistycznych) i rzymskich, a do tego należałoby dodać rozwiązania rodzime, zwłaszcza w zakresie zdobnictwa, co w efekcie doprowadziło do wypracowania przez Nabatejczyków ich własnego, oryginalnego stylu.

Zasadniczo w rozwoju architektury Petry wyróżnia się trzy okresy:

  • nabatejski – III-II w. p.n.e.;

  • hellenistyczny – I w. p.n.e. – I w. n.e.;

  • rzymski – II-III w.

Znacznej rozbudowy miasta dokonał, wspomniany już, Aretas IV w pierwszej poł. I w. n.e., nawiązując stylem głównie do architektury rzymskiej. Czasy panowania tego władcy w Petrze określa się mianem złotego wieku budownictwa monumentalnego. Wzniesiono wtedy świątynię – tzw. Kasr al Bint Faraoun (Pałac Córki Faraona), teatr, rozbudowano istniejący system wodociągów.

W budownictwie monumentalnym dominują wpływy grecko-rzymskie, głównie z tego powodu, że powstały w okresie rzymskiej dominacji politycznej i greckiej przewagi w kulturze i sztuce, narzuconej przecież również Rzymowi. Jednakże architektura Petry nie jest tylko ślepym naśladownictwem klasycznych wzorów. Jej wyróżniającą się cechą jest stosowanie licznych pilastrów z ciężkimi, bogato zdobionymi kapitelami (mającymi nawet swoją odrębną nazwę: kapitele nabatejskie), różniącymi się od ich gładkich hellenistycznych odpowiedników. Różnica tkwiła zresztą nie tylko w zdobieniu, ale także w wyraźnym ignorowaniu tzw. proporcji złotego podziału pomiędzy poszczególnymi elementami budowli, która była ściśle zachowywana w architekturze grecko-rzymskiej.

Groby, w swej najpospolitszej formie, były wykuwane w skałach jako jaskinie grobowe z bogato zdobionymi wejściami w kształcie trójkąta. Spotkać można je także w kształcie piramid – tzw. nefesz – co wskazuje na silne wpływy egipskie.

Oto niektóre z bardziej znanych budowli Petry:

  • Chazne (El Chazne Faraoun) zwana przez Beduinów "Skarbcem Faraona" – wykuta w skale piętrowa budowla powstała ok. I-II w. n.e. W pewnym sensie jest to sztandarowy i najsłynniejszy zabytek Petry. Nie jest jasne przeznaczenie budowli, chociaż ostatnio przeważa pogląd, że był to grobowiec (a nie świątynia) któregoś z władców Petry – być może Aretasa IV i jego żony;

  • Deir, czyli "Klasztor" - nazwa pochodzi z okresu bizantyjskiego, kiedy to w budowli tej rzeczywiście znajdował się klasztor chrześcijański. Jest to budowla na pierwszy rzut oka podobna do Chazne, jednakże jest od tamtej znacznie większa i okazała i prezentuje się bardziej majestatycznie; powstała ona najprawdopodobniej w okresie panowania ostatniego króla nabatejskiego - Rabela II (70-106 n.e.);

  • Kasr al Bint Faraoun, czyli tzw. Pałac Córki Faraona, lub też świątynia Duszary (lokalnego bóstwa Nabatejczyków). Jest to świątynią wzniesioną z piaskowca w drugiej poł. I w. p.n.e. (za panowania Obodasa III 30-8 p.n.e.), albo w pierwszej poł. I w. n.e., czyli już za panowania Aretasa IV;

  • wielki zespół Grobowców Królewskich na tzw. Ścianie Królewskiej, na który składają się „Grób Urny”, „Grób Jedwabny”, „Grób Koryncki” i monumentalny „Grób Pałacowy”; nie znaleziono w nich jednakże żadnych szczątków;

  • grobowiec Sekstusa Florentinusa (namiestnika rzymskiego) wzniesiony ok. 130 r. n.e., w północnej części miasta, to jeden z najbardziej znanych petrzańskich zabytków związanych bezpośrednio z Rzymianami. Oprócz tego obiektu na terenie Petry znaleziono dość liczne groby rzymskich żołnierzy;

  • teatr – jeden z największych obiektów w Petrze, mieszczący od 6 do nawet 10 tysięcy widzów; został wybudowany najprawdopodobniej w I w. n.e., również za panowania Aretasa IV. Uważa się, że został on znacznie rozbudowany po zajęciu Petry przez Trajana.

 
 

Teatr - mieścił od 6000 do 8000, albo nawet do 10 000 widzów

Wybrana literatura W.Machowski, Petra – skalna stolica Nabatejczyków, „Nowy Filomata” R. I, 4/1997, s.293-308;

  • W.Machowski, Petra, Wrocław-Warszawa-Kraków, 2007

  • M.Sartre, Wschód rzymski. Prowincje i społeczeństwa prowincjonalne we wschodniej części basenu M.Śródziemnego w okresie od Augusta do Sewerów (31 r. p.n.e. – 235 r. p.n.e.), Wrocław 1997;

  • F.Bourbon, Petra. Sztuka i historia. Przewodnik po stolicy Nabatejczyków, Warszawa 2001;

  • Oxford. Wielka historia Świata, t. IV. Cywilizacje Bl.Wschodu. Arabia-Cypr. Cywilizacje Azji. Chiny-Korea, 2005;

  • B.Sobieraj, Petra - skalne miasto Nabatejczyków, "Archeologia Żywa" 1/2005 (31), s. 30-34.

  • M.Piccirillo, L'Arabia cristiana - dalla provincia imperiale al primo periodo islamico, Milano 2002.

  • P.Kaswalder - E. Bosetti, Sulle orme di Mosè - Egitto, Sinai, Giordania, nuova guida biblica e archeologica, Bologna 2000.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

 Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Petra_(Jordania)"

 

techniczne

Tę  stronę ostatnio zmodyfikowano 23:58, 12 kwi 2007.

 




do góry | utworzył: | modyf: Wiesia 2007-12-10, 21:40 | 6755 odsłon